🌬️ Solunum Fonksiyon Testi (SFT) Nedir?
Solunum Fonksiyon Testi (SFT), akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını, ne kadar hava tutabildiğini ve bu havayı ne kadar hızlı ve verimli bir şekilde dışarı atabildiğini ölçen kapsamlı bir tanı yöntemidir. Bu test, akciğer sağlığınızın haritasını çıkararak, olası solunum yolu hastalıklarının erken teşhisi, takibi ve tedavi planlaması için kritik bilgiler sağlar.
🔬 SFT'nin Temel Amacı ve Önemi
SFT, sadece bir hastalık teşhis aracı değil, aynı zamanda önleyici sağlık bakımının da önemli bir parçasıdır.
Hastalık Teşhisi: Astım, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), amfizem ve pulmoner fibrozis gibi kısıtlayıcı veya tıkayıcı akciğer hastalıklarının varlığını belirler.
Hastalık Şiddetini Belirleme: Mevcut bir solunum yolu hastalığının hangi aşamada olduğunu ve akciğer fonksiyonlarında ne kadar kayıp olduğunu netleştirir.
Tedavi Etkinliğini İzleme: Uygulanan ilaç tedavilerinin (örneğin astım ilaçları) akciğer fonksiyonlarını iyileştirip iyileştirmediğini objektif verilerle gösterir.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme: Özellikle göğüs veya karın bölgesinden yapılacak büyük ameliyatlar öncesinde hastanın solunum riskini değerlendirmek için kullanılır.
📝 SFT Hangi Durumlarda İstenir?
Doktorunuz genellikle aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız veya risk altındaysanız SFT yapılmasını önerecektir:
Uzun süreli veya tekrarlayan öksürük.
Nefes darlığı, özellikle egzersiz sırasında.
Hırıltılı solunum (wheezing).
Göğüste sıkışma hissi.
Sigara içenler veya mesleki olarak toz, duman veya kimyasallara maruz kalan kişiler.
⚙️ Test Nasıl Yapılır? (Spirometri)
SFT'nin en yaygın ve temel bileşeni Spirometri'dir. Test, tamamen ağrısız ve non-invazivdir (girişimsel değildir).
Hazırlık: Hastaya burun klipsi takılır ve steril bir ağızlık aracılığıyla cihaza (Spirometre) bağlanır.
Manvera: Hastadan teknisyen veya doktorun talimatlarına uyarak önce derin bir nefes alması ve ardından olabildiğince hızlı, kuvvetli ve uzun süre nefesini dışarı vermesi istenir.
Ölçüm: Cihaz, akciğerlere giren ve çıkan hava hacmini ve akış hızını saniyelik detaylarla kaydeder. Önemli değerler arasında FVC (Zorlu Vital Kapasite) ve FEV1 ($1.$ saniyede zorlu ekspirasyon volümü) bulunur.
Bu manevralar birkaç kez tekrarlanarak en doğru ve güvenilir sonuç elde edilir. Test süresi genellikle $15$ ila $30$ dakika arasındadır.
Akciğerlerinizin nefes alma potansiyelini keşfedin, sağlığınız için ilk adımı atın.
11 Aralık 2025